آقا محمد علي كرمانشاهي
446
مقامع الفضل
ضيق وقت فرصت طول مقال در اين مجال زيادة بر اين نيست . سؤال غقعا [ 1171 ] : زيد دخترى را به مبلغ ده تومان عقد دائمي از براي خود نمود وبعضي رخوت وزيور هم از براي أو [ تعيين ] كرده ، بعضي را قبل از عقد وبعضي را بعد از عقد فرستاده - چنانكه در اين ولايت دستور « 1 » است - آيا رخوت وزيور مذكور مال زيد است يا مال آن دختر ؟ وبعد از طلاق يا موت به كه مىرسد ؟ جواب : هرگاه آن را مهر يا شرط ضمن العقد ننموده وبه زن نبخشيده مال آن مرد است تا عينش باقي است ، هر چند كه اگر آنها را نمىداده آن زن را به أو نمىدادند وداعى وباعث بر دادن همان رخوت وزيور باشد ، زيرا كه مجرّد داعى بودن از نواقل شرعيّه نيست وملك اوّل ؛ مستصحب وباقي است . ولهذا عقد زنى كه به طمع بكارت وحسن واحسان ومهربانى ومراعاة از مالدارى وصاحب جاهى واقع شود صحيح است وشبههاى در آن نيست ، هر چند كه آنچه طمع داشتهاند به عمل نيايد ونتيجة بر عكس دهد وثيّبه قبيحة بر آيد وموجب كمال ذلّت ومهانت گردد . وأيضا : فرستادن ودادن رخوت وزيور گاهى به عنوان هبه وهديه وتمليك است ، به اين معنى كه به هر نحو كه زن خواهد در آن تصرّف نمايد از فروختن وبخشيدن به پدر ، يا مادر ، يا خواهر ، يا غير اينها ، چنانكه در مال ومهر خود مىتواند نمود . وگاهى به عنوان امتاع است كه زن به آنها زينت كند ودر ميان أمثال واقران سر شكسته وذليل نشود ، وشوهر نيز از آن لذّت برد واز اين جهت گاهى آن را به عنوان عاريت مىگيرند واز براي زن مىفرستند وبعد از زفاف به
--> ( 1 ) يعنى : رسم وروشى ( فرهنگ معين : 2 / 1534 ) .